wtorek, 15 sierpnia 2017

NIE ZAŁADOWANY APARAT. KOŚCIÓŁ MARIACKI I ZAKUP NOWEJ KSIĄŻKI / VLOG 1 / LITERATURA DAWNA

Drodzy Czytelnicy,

W końcu udało mi się coś nagrać na YouTube. Oczywiście jak zwykle jestem gapą i zapomniałam załadować aparat, a w telefonie mam mało pamięci :(
Mam nadzieję, że będzie Wam się podobało. Następnym razem będzie dłuższy film, obiecuję !

Miłego oglądania :)


poniedziałek, 10 lipca 2017

Ars dictandi

Drodzy Czytelnicy,

Dzisiaj zajmiemy się historią powstania Ars dictandi. 

Ars dictandi tłumacząc z łaciny to nic innego jak sztuka dyktowania. Zajmowała się teorią układania tekstów pisanych. Głównie chodziło o listy oraz dokumenty. Sztuka dyktowania oddziaływała na całą twórczość prozatorską, również w jakimś stopniu na poezję.

Została sformułowana w połowie XI wieku we Włoszech. Pierwszymi prawodawcami nowego stylu byli: Alberyk z Monte Cassino (ok. 1030- po 1105), Jan z Gaety (papież Gelazy II, 1118-1119), który zreformował styl kancelaryjny kurii rzymskiej;

  

Papież Gelazy II


W XII wieku głównie: Adalbertus Samaritanus, Henricus Francigena, Hugo z Bolonii oraz anonimowy autor dziełka pt. Rationes dictandi (Zasady dyktowania). Z Włoch zarówno teoria jak praktyka "dyktatu" przeniosła się do Francji, gdzie rozwinęła się w okolicach Tours, Orleanu i Le Mans ( w dolinie Loary), a jednym z głównych jej entuzjastów stał się wybitny prozaik i poeta Hildebert de Lavardin (1056-1133).

Ars dictandi odróżniała dwa typy prozatorskiego stylu. Jest nim styl prosty i ozdobny. Pierwszy miał być przeznaczony dla ludzi mniej wykształconych, a drugi dla elity intelektualnej.
Proza ozdobna posługiwała się zdaniami rozwiniętymi, zbudowanymi z wyraźnie wyodrębnionych i symetrycznie układanych członów: dłuższych lub krótszych. Tekst główny powinien się odznaczać dźwięcznością i rytmicznością. Pierwszą z wymienionych zalet ze stosowaniem rytmu, wiążącego kolejne człony i ewentualnie zakończenia następujących po sobie zdań. Rytmiczność jest ważna zarówno na początku, jak i w środku członu lub zdania, szczególnego znaczenia nabierała w zakończeniu (klauzuli), gdzie zyskiwała ściśle określoną strukturą formalną, zwaną cursus (dosłownie bieg, skok). Zależnie od usytuowania akcentów wyrazowych odróżniano różne postacie cursusu- głównie; velox- szybki; planus- równy, płaski; tardus- powolny. Są one charakterystyczne dla rozmaitych szkół i technik pisarskich. Stosowanie w praktyce zasad Ars dictandi, obejmujące także reguły komponowania utworu i innych wskazań, przyczyniło się do powstania prozy i poezji łacińskiej. Przykłady możemy znaleźć w hagiografii i w dziejopisarstwie.

Linki do zdjęć:
Papież Gelazy II: http://www.mbkm.pl/papa/261.htm

czwartek, 29 czerwca 2017

Dom Zwierzyniecki w Krakowie

Drodzy Czytelnicy,

Na początku chciałabym Was przeprosić za moją długą nieobecność na blogu. Sesja i  sprawy związane z praktykami pochłaniają bardzo dużo czasu.

Po długiej walce dostałam się na praktyki do Krakowa. Będę je odbywać w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa w Oddziale Dom Zwierzyniecki. Zacznę do września.

Z tego miejsca chciałabym Was serdecznie zaprosić do zwiedzania Domu Zwierzynieckiego. Jest jednym z wielu oddziałów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Jego siedziba znajduje się w kamienicy, która pochodzi z przełomu XIX i XX wieku. Wybudował ją murarz, a za razem rodowity mieszkaniec Zwierzyńca Jan Florczyk. Mieszkał w tym domu razem ze swoją rodziną. Część budynku była przeznaczona na wynajem. W 1912 roku przez kilka miesięcy mieszkał Włodzimierz Lenin z żoną i teściową. W latach 1970-1990 roku znajdowało się Muzeum Lenina z wystawą Pierwsze mieszkanie Lenina w Krakowie.

Na dzień dzisiejszy możemy zobaczyć w Domu Zwierzynieckim jak wyglądało podkrakowskie mieszkanie i jego wyposażenie. Poznamy historię Konika Zwierzynieckiego ( inaczej Lajkonik), zobaczymy jak wyglądał XII wieczny odpust u sióstr Norbertanek oraz możemy podziwiać piękne szopki krakowskie.
Znalezione obrazy dla zapytania dom zwierzyniecki zdjecie
Bardzo zachęcam do odwiedzania Domu Zwierzynieckiego, kto wie może spotkamy się we wrześniu :)

Więcej informacji znajdziecie na:
www.facebook.com/ DomZwierzyniecki lub www.mhk.pl

Adres placówki:
Dom Zwierzyniecki
ul. Królowej Jadwigi 41                                                
30-209 Kraków
tel. 12 427 00 26          

Link do zdjęcia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Dom_Zwierzyniecki                               

środa, 3 maja 2017

Aleksander Macedoński: kochankowie, żony i nałożnice - biseksualna miłość i wojna.

Drodzy Czytelnicy,

Dzisiaj będziemy się zajmować  postacią Aleksandra Macedońskiego. Możemy się przekonać jak wyglądało jego życie w blasku zwycięstw i czy rzeczywiście interesowała go tylko i wyłącznie miłość homoseksualna.




Ojciec jego Filip, zakochał się w Olimpiadzie [...]. Otóż panna młoda w noc przed zamknięciem jej w komnacie weselnej śniła, że w żywot jej uderzył wśród grzmotu piorun i przy jej uderzeniu błysnął wielki ogień [...]. Filipowi zaś w jakiś czas po ślubie śniło się, że sam sygnetem swym opieczętował żywot żony, przy czym zdawało się, że na sygnecie wyryty był obraz lwa.

Plutarh z Cheronei (ok.46 do 120).


Wyżej wymienione wydarzenia miały towarzyszyć narodzinom Aleksandra Wielkiego. W innych opowieściach możemy się doszukać motywu stosunku Olimpias z wężem. Wąż miał być wcieleniem bóstwa. Dzięki takim opowieściom Aleksander uwierzył w swoje boskie pochodzenie. Wierzenia w swoją wyjątkowość podsycały zwycięstwa jego ojca Filipa II. Ogromny wpływ wychowania wywarli na Aleksandrze Leonidas i Arystoteles. Stale czytał Iliadę Homera. Chciał być drugim Achillesem, a później Dionizosem. Do podtrzymywania tych mitów potrzebny był środek oszałamiający, jakim było wino oraz alkaloidy zmniejszające ból. 
Dwór Filipa był zbiorowiskiem największych rozpustników i bezwstydników w Grecji. Ojciec Aleksandra uwielbiał ucztować i spożywać alkohol. Często pijany ruszał na odsiecz.

Znaleziony obraz


Aleksander Wielki


Aleksander był młodym i urodziwym mężczyzną. Jego wadą był niski wzrost. Odznaczał się gęstą grzywą i jasną cerą. Ciało miał wysportowane. Doskonale walczył i bardzo dobrze biegał.

Filip II był biseksualny. Poligamia była typowym zjawiskiem na dworze macedońskim, więc nikogo to nie dziwiło. Matka Aleksandra obawiała się, aby jej syn nie wyrósł na zniewieściałego mężczyznę. Bardzo ławo poddawał się rytuałom alkoholowym. Możemy zauważyć rozwój choroby alkoholowej. Uważano, że z tego powodu nasz główny bohater traci niemoc seksualną wobec dziewczyn. Chociaż to i tak do końca nie wyjaśnia, dlaczego czuł popęd do chłopców. Możliwe, że główną przyczyną takiego zachowania były nadmierne wzorce panujące na dworze, lub jest to reakcja na dominującą matkę.
Wyprawy, w których uczestniczyli sami chłopcy, również przyczyniły się do takich zachowań. Wojaczka, pijaństwo i seks spajały.
Aleksander, aby zniwelować różnicę między starszymi a młodszymi mężczyznami, nakazał zgolić brody. Był to odważny krok i w ten sposób zapoczątkował nową modę, którą uważano za zniewieściałą.  Mimo ogromnych zwycięstw, zbliżał się coraz bardziej do zepsucia. Powodem tej sytuacji było nadmierne spożywanie alkoholu.

Znaleziony obraz

Filip II



Macedończyk zdawał sobie sprawę, że tylko kobieta mogła urodzić następcę tronu. Wybierano najpiękniejsze dziewczyny z całej Azji. Jak sam twierdził "konkubiny nudziły go"; często nazywał je" męką dla oczu". Dopiero jego wódz Parmenion trafił w jego gust. Aleksandra pociągały starsze kobiety, które pełniły funkcję zastępczych matek oraz były starannie wykształcone w kulturze greckiej. Wszystkie te cechy miała Barsine. Oczarowała go jej erudycja. Owocem tego związku był syn Herakles urodzony w 327 roku przed Chrystusem. Nigdy go nie uznano za prawowitego następcę tronu. Barsine zginęła po śmierci króla w 309 roku przed Chrystusem w czasie walk o władzę.

Wiosną 327 roku przed Chrystusem Aleksander obległ Skałę Sogdiańską. Komendant tej twierdzy poddał się. Przez ten czyn doznał łaski króla. Kiedy rozpoczęła się rekrutacja wojowników, została przedstawiona córka Oksyartesa, Roksana. Tak mu się spodobała, że postanowił zawrzeć z nią małżeństwo. Mówiono, że to była prawdziwa miłość.
Macedończyk nie potrafił kochać miłością dojrzałą. Był zbyt zajęty wojną, polityką i miłostkami homoseksualnymi. Roksana rodzi mu dwoje dzieci, z których pierwsze umrze po przyjściu na świat, a drugie stanie się zamieszaniem w sprawach dynastycznych.

W 324 r. p.n.e umiera przyjaciel króla i zarazem kochanek Hefajstion. Aleksander bardzo przeżył jego śmierć. Ponoć trzy dni wył i pościł przy jego zwłokach. Po pogrzebie swego przyjaciela wrócił do biesiadowania. Jednak wraz z rozwojem uzależnienia, pogrążał się w coraz większej paranoi. Objawiała się w zabobonności i przywiązaniu do wróżb.

311 roku przed Chrystusem Aleksander wychodząc z biesiady spotyka po drodze swojego ulubionego dowódcę Mediosa. W jego towarzystwie wypił 5,5- 6 litrów wina. Nie pomogło zasypianie, kąpiel i ponowne picie; zaczęła nim trząść febra. Inna wersja głosi, że król leczył gorączkę kąpielami, tracąc mowę i siły. Umierał coraz bardziej sparaliżowany nie mogąc nic powiedzieć. Umiera po 7 lub 8 dniach w wieku 33 lat. Prawdziwą przyczyną śmierci był alkohol, a dokładnie osłabienie organizmu po wieloletnim spożywaniu alkoholu. Został pochowany w mauzoleum w Aleksandrii. III w n.e grobowiec został zniszczony.


Linki do zdjęć:
Aleksander Wielki: http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=337
Filip II: http://www.wiking.edu.pl/article.php?id=502

niedziela, 23 kwietnia 2017

Recenzja książki Jerzego Besali "Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiej. Trucizny, zamachy, egzekucje. Kto stał za zabójstwami polskich władców".

Drodzy Czytelnicy,

Okładka książki Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiejPrzychodzę do Was z recenzją książki. Kupiłam ją w księgarni Świat Książki. Do zakupienia zachęciła mnie tematyka utworu. 

TYTUŁ: Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiej. Trucizny, zamachy, egzekucje. Kto stał za zabójstwami polskich władców.
AUTOR: Jerzy Besala
WYDAWNICTWO: Bellona
MIEJSCE I ROK WYDANIA: Warszawa 2016 rok
OKŁADKA: Twarda
ILOŚĆ STRON: 260

Jerzy Besala urodził się 5 września 1951 roku w Warszawie. Jest historykiem oraz publicystą. Ukończył studia na Uniwersytecie Warszawskim. Początkowo interesował się dziejami najnowszymi, ale później zajął się Rzeczypospolitą szlachecką. Jest autorem kilkunastu książek, m. in.: biografii Stefana Batorego; Tajemnice historii Polski; biografia Stanisława Żółkiewskiego; Miłość i strach zaplanowana na V tomów; Dzieje uczuć kobiet i mężczyzn (w latach 2010-2014, ukazały się IV tomy); Alkoholowe dzieje Polski: czasy Piastów i Rzeczypospolitej szlacheckiej. Swoje artykuły publikuje w takich czasopismach jak: Polityka; Dziennik Polski; Wiedza i życie; Focus i Focus Historia.

Książka opowiada o kryminalnych zagadkach Rzeczypospolitej szlacheckiej. Autor skupia się na przyczynach śmierci: Kazimierza Sprawiedliwego, Henryka Probusa i książąt mazowieckich, Stefana Batorego, Jeremiego Wiśniowieckiego i jego syna Michała Korybuta. Stara się wyjaśnić, czy Przemysł II rzeczywiście udusił swoją żonę poduszką? oraz czy Stanisław August Poniatowski sam sfingował zamach na siebie? Może w ten sposób chciał ośmieszyć konfederację barską? Jest to tylko część tematów, które Jerzy Besala porusza w swojej książce. Autor jako historyk poszukuje prawdy. Dzięki temu staje się detektywem z przeszłości. Docieka co się wydarzyło i z jakimi wydarzeniami możemy je połączyć. Pomagają w tym różne przekazy źródłowe.

Autor nie staje się sędzią, ani prokuratorem. Staje się detektywem śledczym, który za pomocą tekstów źródłowych i badań DNA stara się wyjaśnić, jakie były prawdziwe przyczyny śmierci polskich władców. Dowiadujemy się, że niektórym przestępcom wina została udowodniona i mimo wysokiego pochodzenia zostali straceni.

Uważam, że każdy powinien przeczytać tę książkę, ponieważ ukazuje nam problemy z jakimi borykali się nasi władcy. Dowiadujemy się, również kto miałby najwięcej korzyści ze śmierci panującego króla i jaka kara była stosowana w takim przestępstwie. Zapraszam do lektury.

piątek, 31 marca 2017

Helena, Parys, Menelaos- pierwszy trójkąt miłosny.

Drodzy Czytelnicy,

Przychodzę do Was z nowym cyklem, który będzie dotyczył miłości i polityki w dawnych czasach. Zajmiemy się słynnymi parami począwszy od antyku a kończąc na współczesności. Zobaczymy jaki wpływ ma miłość na politykę i czy można te dwie kwestie oddzielić. 

Dzisiaj weźmiemy po lupę związek doskonale nam znany z mitologii, czyli trójką miłosny Heleny, Parysa i Menelaosa.

Jak wiemy z historii na czele wojsk trojańskich w czasie walki o Troję szedł Parys. Jego przeciwnikiem był król spartański Menelaos, brat króla Argolidy, Agamemnona. Przyczyną wojny była piękna Helena. Pojedynek Parysa z Menelaosem miał rozstrzygnąć komu przypadnie. 

Parys na początku pojedynku szedł jak rozgniewany lew. Jednak na widok Menelaosa drżał ze strachu.


Hektor to widząc lżącymi rozpoczął go łajać słowami: 
Nędzny Parysie, z wyglądu waleczny, oszuście, babiarzu! 
Pragnąłbym tego, a takie by lepiej dla ciebie to było, abyś nie narodził się albo nim żonę pojąłeś- zginął, niźli na wstyd się narażać, na pośmiewisko innych. [...]
Czemużeś ty z Menelajem, kochankiem Aresa, nie walczył?
Poznałbyś, komu porwałeś małżonkę do kwiatu podobną.


W wyżej zacytowanym fragmencie widzimy, że Parys został poniżony, właśnie dlatego zdecydował się na walkę z Menelaosem. Nasz główny bohater bardzo liczył na pomoc bogini Afrodyty. Zaś Menelaos w tej sytuacji występował w roli pokrzywdzonego, ponieważ został pozbawiony swojej miłości Heleny.
Tyle możemy się dowiedzieć z Iliady Homera. Ta lektura nie jest tylko utworem literackim, ponieważ oblężenie Troi naprawdę się zdarzyło. 
Przyczyną wojny trojańskiej według Homera był spór o piękną kobietę. Helena stała się przyczyną kłopotów, ponieważ była najpiękniejszą z kobiet na ziemi. Według mitologii była córką Ledy, którą zapłodnił sam Zeus występujący pod postacią łabędzia. Na początku została porwana przez Tezeusza. Została odbita i o jej rękę starali się najbardziej znaczący zalotnicy Peloponezu. Lista była bardzo imponująca. Możemy przez to zauważyć, że mężczyznom od zalania dziejów towarzyszyła chęć imponowania i realizowania swoich planów poprzez posiadanie pięknej partnerki. 



Znalezione obrazy dla zapytania parys

                                                                         Parys




Jak to się stało, że Parys zdobył Helenę?
Parys kiedy wyrósł na urodziwego i silnego chłopca, potrafił rozprawić się z bandą złodziei bydła. Zdobywając w ten sposób miano Aleksandra. 
Pewnego dnia przed Parysem zjawił się bóg Hermes z trzema boginiami i złotym jabłkiem. Chciał, aby Parys wybrał najpiękniejszą. Nagie boginie obiecywały wiele. Hera-władzę, Atena-zwycięstwo, zaś Afrodyta oferowała Parysowi posiadanie najpiękniejszej kobiety na ziemi: Helenę. 
Afrodyta dotrzymała danego słowa. Parys oczarowany obietnicą, podarował jej złote jabłko. I tak doszło do pierwszego skandalu w kulturze zachodniej. Atena i Hera postanowiły się zemścić za wybór Parysa. Planowały zniszczyć Troję. 
Helenę i Parysa od samego początku prześladował pech. Jego wybranka rodziła dzieci, nie dostając przy tym rozstępów, ani obwisłych piersi. Pod ich trzema synami zapadł się dach. 

Znalezione obrazy dla zapytania helena trojańska

                                                                       Helena

W czasie wiosny odżyły walki o Helenę. Pojedynek Parysa i Menelaosa miał zdecydować o wszystkim. Kiedy dochodzi do walki, Homer przybliża nam główną sprawczynię tego dramatu Helenę. 

Kiedy Helena tkała przyszła do niej Iris. Zaprosiła Helenę na zobaczenie pojedynku: który odniesie zwycięstwo- ten miłą cię nazwie małżonką. Główna bohaterka przecież miała męża Parysa. Uciekła z nim dobrowolnie. Nikt jej nie zmuszał do związku z Parysem, to była decyzja Heleny. 

Obydwaj jej mężowie ruszyli wreszcie do walki na jej oczach. Do obu Helena w jakiś sposób była przyzwyczajona. Kibicowała Parysowi. Nie raz zadrżało jej serce, kiedy Parys był bliski śmierci przez Menelaosa. 

Piękna kobieta od czasów Homera, oznaczała niebezpieczeństwo. Miłość jak i urodę musiał okiełznać mężczyzna. Grecy zaczęli kobietom ograniczać wolność. Postać Heleny zmuszała do zastanowienia się nad represjonowaniem uczuć do wszystkich dziewczyn. Stała się symbolem przewrotności i zmienności. 
Cała ta historia wpłynęła na wytworzenie się toposu miłości. Figurę kobiety młodej i pięknej w kulturze greckiej związano z zagrożeniem. Historia miłosna Heleny i Parysa wpłynęła na kształtowanie się nowej obyczajowości greckiej, również stała się nowym wzorcem relacji między płcią męską i żeńską. 


cytaty:
Homer, Iliada, przeł. K.Jeżweska, wstęp, przypisy J. Łanowski, Ossolineum 1986.

Linki do zdjęć:









piątek, 24 marca 2017

Teoria poezji

Drodzy Czytelnicy,

Dzisiaj zajmiemy się powstaniem teorii poezji.

W dojrzałym średniowieczu dokonano próby stworzenia uniwersalnej poezji, wyprowadzonej z założeń poetyki rzymskiej ( zwłaszcza z Ars poetica Horacego) oraz retoryki (dzieł retorycznych Cycerona, uważaną za cycerońską Rhetorica ad Herennium- Retoryka do Herenniusza; Insritutiones oratoriae- Kształcenie mowy Kwintyliana)- jest zasilana wątkami estetyki chrześcijańskiej. 

W ciągu XII i XIII wieku powstały (głównie na terenie Francji), liczne artes poeticae ( artes versificatoriae, poetriae), m.in. Mateusza z Vendôme (Sztuka wersyfikacyjna, ok. 1175), Godfryda z Vinsauf (Nowa poetyka, ok. 1208-1213; Nauka o sposobie i sztuce pisania prozą i wierszem, ok. 1213), czy uczonego angielskiego pochodzenia Jana z Garlandii (O sztuce posługiwania się prozą, wierszem metrycznym i rytmicznym, ok. 1229).

Te i inne traktaty łączyły w sobie elementy tradycji antycznej i chrześcijańskiej. Przez to są typowym produktem myśli średniowiecznej, które były stosowane w edukacji szkolnej.